Làng Ẩm Thực Tây Nguyên
Trang chủ › Đặc Sản Tây Nguyên

Phở khô Gia Lai: Phở hai tô vang danh đại ngàn

Ban biên tập Làng Ẩm Thực Tây Nguyên · · Cập nhật

Phở khô Gia Lai, còn gọi là phở hai tô, là món phở gồm một tô sợi phở nhỏ trộn nước sốt, thịt bằm, hành phi và một tô nước dùng riêng có thịt bò. Người ăn gắp phở ở tô này, húp nước ở tô kia. Món nổi tiếng ở Pleiku, trở thành đặc sản mà du khách thường tìm khi đến Gia Lai. Dưới đây là những điều bạn cần biết để ăn đúng điệu và tự làm tại nhà.

Vì sao gọi là "phở hai tô"?

Khác với phở nước quen thuộc, phở khô Gia Lai được dọn thành hai tô riêng biệt. Tô thứ nhất là sợi phở đã trụng, trộn với nước sốt mặn ngọt, thêm thịt heo bằm, hành phi, rau thơm. Tô thứ hai là nước dùng xương trong, có bò tái, bò viên hoặc thịt bò chín tùy ý.

Việc tách hai tô giúp sợi phở giữ được độ dai, không bị nở bởi nước dùng, đồng thời người ăn có thể điều chỉnh vị theo ý mình. Cách ăn này tương tự mì khô của người Hoa, và nhiều người cho rằng phở khô Gia Lai chịu ảnh hưởng từ cộng đồng người Hoa đến Pleiku lập nghiệp. Qua nhiều thế hệ, món ăn đã được bản địa hóa và trở thành niềm tự hào của thành phố cao nguyên.

Sợi phở: linh hồn của món ăn

Điểm khiến phở khô Gia Lai khác biệt nằm ở sợi phở. Sợi làm từ bột gạo, nhỏ hơn bánh phở Bắc, trông gần giống hủ tiếu nhưng dai và mềm hơn. Khi trụng chín, sợi vẫn giữ được độ săn, không bết dính, trộn sốt thấm đều mà không nát.

Người địa phương thường giải thích độ dai này là nhờ gạo chọn kỹ và cách tráng, phơi riêng của các lò bánh ở Pleiku. Có loại sợi tươi dùng trong ngày và sợi khô đóng gói để mang đi xa. Khi mua làm quà, sợi khô tiện bảo quản hơn.

Bên trong một tô phở khô có gì?

Thành phầnTô phở khôTô nước dùng
ChínhSợi phở nhỏ trụng chínNước dùng xương trong, ngọt thanh
ThịtThịt heo bằm xào, đôi khi có xá xíuBò tái, bò viên, bò chín hoặc gân
Gia vịNước sốt, mỡ hành, hành phi, tỏi phiHành lá, tiêu, ngò
Ăn kèmGiá trụng, rau thơm, ớt, chanh, tương đen, tương ớt

Ngoài phở bò, nhiều quán có phở khô gà: tô phở trộn ăn kèm thịt gà xé và nước dùng gà. Đây là lựa chọn nhẹ nhàng cho người không ăn thịt bò.

Cách ăn phở khô cho đúng điệu

  1. Trộn đều tô phở trước. Nước sốt và mỡ hành thường đọng dưới đáy, dùng đũa đảo từ dưới lên cho sợi phở thấm đều.
  2. Nêm theo khẩu vị. Thêm chút tương đen, tương ớt, vắt chanh. Đừng cho quá nhiều để không lấn vị sốt.
  3. Húp nước dùng trước một ngụm. Để cảm nhận vị ngọt thanh, sau đó ăn xen phở và nước.
  4. Ăn kèm rau và giá. Rau thơm giúp món bớt ngấy, giá trụng giòn tạo độ tươi.

Người Pleiku ăn phở khô chủ yếu vào buổi sáng. Bạn sẽ thấy cảnh quán đông từ sớm, thực khách gọi thêm cà phê sau khi ăn, một nhịp sống rất riêng của phố núi.

Tự làm phở khô Gia Lai tại nhà

Bạn không thể có đúng sợi phở Pleiku nếu không mua từ Gia Lai, nhưng hoàn toàn có thể làm một phiên bản ngon với sợi phở khô đóng gói hoặc sợi hủ tiếu dai.

Nguyên liệu cho 2 người

  • 200 g sợi phở khô Gia Lai (hoặc sợi hủ tiếu nhỏ dai).
  • 150 g thịt heo bằm, 200 g thịt bò (thăn để làm tái, hoặc bò viên).
  • Khoảng 1 kg xương ống heo hoặc xương bò để nấu nước dùng.
  • Hành tím, tỏi, hành lá, ngò, giá, rau thơm.
  • Nước tương, dầu hào, đường, nước mắm, tiêu, mỡ heo hoặc dầu ăn.

Các bước

  1. Nấu nước dùng: chần xương, rửa sạch, ninh với hành tím nướng, củ cải trắng trong 2–3 giờ, vớt bọt thường xuyên để nước trong. Nêm muối, chút đường phèn.
  2. Làm nước sốt: trộn nước tương, dầu hào, chút đường, nước mắm và vài thìa nước dùng, đun sôi nhẹ cho hòa quyện.
  3. Xào thịt bằm: phi tỏi, xào thịt bằm với chút nước tương, tiêu cho thơm và tơi.
  4. Làm mỡ hành: phi hành tím vàng giòn, phần mỡ đổ lên hành lá cắt nhỏ.
  5. Trụng phở: ngâm sợi khô theo hướng dẫn trên bao bì, trụng nước sôi vừa chín, để ráo.
  6. Trộn và bày: cho phở vào tô, rưới sốt, mỡ hành, thêm thịt bằm, hành phi, rau thơm. Tô còn lại cho bò tái hoặc bò viên, chan nước dùng thật sôi.

Vài lỗi thường gặp khi làm tại nhà: trụng phở quá lâu khiến sợi nhũn; rưới quá nhiều sốt làm món mặn gắt; nước dùng nêm đậm như phở nước khiến hai tô "tranh nhau" vị. Hãy nhớ nguyên tắc: tô phở khô đậm đà, tô nước dùng thanh nhẹ, hai bên bổ sung cho nhau. Nếu nấu cho nhiều người, nên trụng phở theo từng phần nhỏ ngay trước khi ăn thay vì trụng sẵn cả mẻ.

Nếu bạn muốn so sánh với cách nấu phở nước truyền thống, hãy tham khảo hướng dẫn nấu phở bò nước trong tại nhà từng bước; phần ninh xương có thể áp dụng cho tô nước dùng của phở khô.

Phở khô trong bản đồ ẩm thực Tây Nguyên

Phở khô Gia Lai là ví dụ điển hình của ẩm thực phố thị Tây Nguyên, nơi món ăn của người Hoa, người Kinh gặp nhau trên vùng đất đỏ bazan. Cùng nhóm với nó là bún đỏ Buôn Ma Thuột hay bánh căn, bánh xèo của người miền Trung lên lập nghiệp. Bạn có thể đọc thêm về sự giao thoa ẩm thực giữa người Kinh và đồng bào dân tộc để thấy bức tranh rộng hơn.

Nếu đi tiếp sang Đắk Lắk, đừng quên thử bún đỏ Buôn Ma Thuột, một món sáng khác cũng mang đậm dấu ấn phố núi.

Một tô phở khô nóng hổi giữa sáng sương Pleiku, ăn xong ngồi lại nhâm nhi ly cà phê, là trải nghiệm khiến nhiều người nhớ mãi về Gia Lai.

Câu hỏi thường gặp

Phở khô Gia Lai khác phở khô Sài Gòn thế nào?

Phở khô kiểu trộn có ở nhiều nơi, nhưng phở khô Gia Lai nổi bật vì sợi phở nhỏ, dai, được trộn với nước sốt và mỡ hành, ăn kèm một tô nước dùng riêng. Chính sợi phở và cách ăn hai tô làm nên nét riêng của Pleiku.

Mua sợi phở khô Gia Lai ở đâu?

Ở Pleiku, sợi phở khô được bán tại chợ và các cơ sở làm bánh phở, nhiều người mua làm quà. Ở các thành phố khác, bạn có thể tìm sợi phở khô Gia Lai đóng gói tại cửa hàng đặc sản, nên chọn loại có nhãn mác, hạn dùng rõ ràng.

Phở khô Gia Lai ăn vào buổi nào?

Người Pleiku ăn phở khô chủ yếu vào bữa sáng, nhưng nhiều quán bán cả ngày. Thời tiết se lạnh buổi sáng ở cao nguyên rất hợp với tô nước dùng nóng đi kèm.

Ăn phở khô có cần chan nước dùng vào tô phở không?

Không cần. Cách ăn phổ biến là gắp phở khô ăn riêng, xen kẽ húp nước dùng ở tô nhỏ. Tuy vậy, nếu bạn thích, chan chút nước dùng vào phở cũng không sai, quan trọng là ăn sao cho mình thấy ngon.

Bài liên quan