Làng Ẩm Thực Tây Nguyên
Trang chủ › Đặc Sản Tây Nguyên

Bún đỏ Buôn Ma Thuột: món ăn vỉa hè gây thương nhớ

Ban biên tập Làng Ẩm Thực Tây Nguyên · · Cập nhật

Bún đỏ Buôn Ma Thuột là món bún với sợi bún to, màu đỏ cam, chan nước dùng ngọt từ cua đồng, ăn kèm chả cua chiên, trứng cút, huyết heo và rau sống. Món thường bán ở các gánh, xe đẩy vỉa hè từ chiều đến tối, giá bình dân, là món ăn vặt quen thuộc của người dân thành phố cà phê. Bài viết giới thiệu đặc điểm món ăn, cách thưởng thức như người địa phương và công thức để bạn tự nấu ở nhà.

Bún đỏ có gì đặc biệt

Điều đầu tiên khiến du khách chú ý là sợi bún. Sợi bún đỏ to và dai hơn bún tươi thường, gần giống sợi bánh canh, được nhuộm màu đỏ cam. Theo cách làm phổ biến, màu đỏ có được từ hạt điều màu, loại hạt vốn được dùng để tạo màu cho nhiều món ăn miền Nam và miền Trung. Sợi bún dai, giữ được hình dạng khi chan nước nóng.

Nước dùng là phần thứ hai tạo nên sức hút. Cua đồng được giã hoặc xay nhuyễn, lọc lấy nước nấu, gạch cua nổi lên thành từng mảng. Nước dùng có vị ngọt thanh, hơi béo, có màu hồng cam nhờ dầu điều.

Trong tô bún thường có:

  • Chả cua: phần thịt cua trộn trứng chiên hoặc hấp, cắt miếng.
  • Trứng cút: luộc chín, bóc vỏ, thả vào tô.
  • Huyết heo: cắt miếng vuông.
  • Chả cá hoặc mọc: tùy nơi bán.
  • Hành phi, hành lá: rắc lên trên.

Ăn bún đỏ đúng kiểu vỉa hè

Bún đỏ là món ăn của buổi chiều muộn. Khi nắng dịu, những xe bún bắt đầu dọn ra góc phố, vài chiếc ghế nhựa thấp, nồi nước dùng bốc khói. Người ta ngồi sát nhau, gọi một tô, chờ chưa đầy vài phút.

Khi bún được bưng ra, hãy:

  1. Vắt chút chanh hoặc quất vào tô.
  2. Thêm ớt sa tế hoặc ớt tươi nếu thích cay.
  3. Ăn kèm rau sống như xà lách, giá, rau thơm, bắp chuối bào.
  4. Một số nơi có chén muối tiêu chanh để chấm trứng cút và chả.

Sau tô bún đỏ, nhiều người ở Buôn Ma Thuột đi tiếp một ly cà phê. Nếu bạn muốn tự pha ở nhà theo kiểu ấy, hãy xem cách làm cà phê phin Buôn Ma Thuột.

Nấu bún đỏ tại nhà

Nguyên liệu chuẩn bị cho 4 người:

  • 800 g bún sợi to (bún bò hoặc bánh canh bột gạo khô).
  • 500 g cua đồng.
  • 300 g xương heo để nấu nước dùng.
  • 12–16 quả trứng cút.
  • 200 g huyết heo.
  • 2 quả trứng gà (làm chả cua).
  • 2 thìa canh hạt điều màu, dầu ăn.
  • Hành tím, hành lá, cà chua, muối, nước mắm, đường.
  • Rau sống, chanh, ớt.

Làm sợi bún đỏ

Phi hạt điều màu với dầu ăn ở lửa nhỏ cho ra màu đỏ, lọc bỏ hạt lấy dầu điều. Luộc sợi bún to vừa chín, xả nước lạnh, để ráo rồi trộn với một ít dầu điều cho sợi bún có màu đỏ cam đều. Nếu muốn màu đậm hơn, ngâm bún trong nước luộc có pha chút dầu điều.

Nấu nước dùng cua

  1. Chần xương heo, rửa sạch, ninh với khoảng 3 lít nước trong 1 tiếng.
  2. Cua đồng rửa sạch, bỏ mai và yếm, khều lấy gạch để riêng. Phần thân cua giã hoặc xay nhuyễn, hòa với nước, lọc lấy nước cua.
  3. Đổ nước cua vào nồi nước xương, đun lửa vừa, khuấy nhẹ theo một chiều. Khi riêu cua đóng thành mảng nổi lên, vớt ra để riêng.
  4. Phi hành tím với dầu điều, cho cà chua vào xào, đổ vào nồi nước dùng. Nêm muối, nước mắm, đường cho vừa.

Làm chả cua

Trộn gạch cua, phần riêu cua vớt ra với trứng gà, hành lá, chút muối tiêu. Chiên thành miếng dày trên chảo hoặc hấp trong khuôn rồi cắt miếng.

Chuẩn bị topping

Luộc trứng cút, bóc vỏ. Huyết heo luộc chín, cắt miếng vuông.

Hoàn thiện

Cho bún vào tô, xếp chả cua, trứng cút, huyết lên trên. Chan nước dùng nóng, rắc hành phi, hành lá. Ăn kèm rau sống, chanh, ớt.

Mẹo để nồi bún đỏ ngon hơn

  • Không đun nước cua sôi bùng vì riêu sẽ vỡ vụn.
  • Dầu điều phi ở lửa nhỏ, hạt điều cháy sẽ cho dầu đắng.
  • Chả cua thêm một ít thịt heo xay để chả mềm và đậm vị hơn.
  • Có thể dùng bột cua đồng làm sẵn nếu không mua được cua tươi, nhưng vị sẽ kém tươi.

Bún đỏ trong bức tranh ẩm thực Buôn Ma Thuột

Buôn Ma Thuột không chỉ có các món của đồng bào bản địa như gà nướng, cơm lam, canh cà đắng, mà còn là nơi giao thoa của người Kinh từ nhiều miền đến lập nghiệp. Bún đỏ là một ví dụ của sự giao thoa đó: kỹ thuật nấu riêu cua của đồng bằng, cách nhuộm màu bằng hạt điều phổ biến ở miền Trung và miền Nam, cùng thói quen ăn quà chiều của phố núi. Nếu bạn quan tâm đến chủ đề này, bài sự giao thoa ẩm thực giữa người Kinh và đồng bào dân tộc thiểu số có thêm nhiều ví dụ thú vị.

Khi đến Buôn Ma Thuột, hãy dành một buổi chiều đi dạo các con phố trung tâm, chọn một xe bún đỏ đông khách nhất và ngồi xuống. Đó là cách đơn giản để cảm nhận nhịp sống bình dị của thành phố.

Gợi ý cho người lần đầu ăn bún đỏ

Với người lần đầu thưởng thức, sợi bún to và dai có thể khiến bạn bất ngờ. Hãy ăn chậm, để sợi bún thấm nước dùng một lúc trước khi gắp. Nếu không ăn được huyết, bạn có thể dặn người bán bỏ ra, thay bằng thêm trứng cút hoặc chả. Người thích vị chua có thể vắt thêm quất, người thích đậm có thể xin thêm chút ớt sa tế. Một tô bún đỏ khá nhẹ bụng, phù hợp làm bữa xế chiều hơn là bữa chính. Vì vậy người Buôn Ma Thuột thường ăn bún đỏ rồi còn ghé thêm quán khác, tiếp tục một món ăn vặt hay ly nước. Khi chọn xe bún vỉa hè, nên để ý khu vực bày bán có sạch sẽ, nồi nước dùng có nắp đậy, rau sống được rửa và để trong rổ cao ráo. Đó là những dấu hiệu đơn giản giúp bữa ăn đường phố vừa ngon vừa yên tâm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao bún đỏ có màu đỏ?

Màu đỏ thường đến từ hạt điều màu được phi với dầu, sau đó trộn hoặc ngâm cùng sợi bún. Nước dùng cũng có dầu điều nên tô bún có màu cam đỏ đặc trưng.

Bún đỏ thường bán vào giờ nào?

Bún đỏ chủ yếu bán vào buổi chiều và tối ở các xe, gánh vỉa hè. Một số quán cũng bán buổi sáng nhưng không phổ biến bằng.

Bún đỏ khác bún riêu thế nào?

Cả hai đều có nước dùng từ cua đồng, nhưng bún đỏ dùng sợi bún to màu đỏ, có trứng cút và chả cua chiên, còn bún riêu dùng bún tươi sợi nhỏ, riêu cua nổi thành mảng.

Có thể dùng bánh canh thay sợi bún đỏ không?

Được. Sợi bánh canh bột gạo khá gần với sợi bún đỏ. Chỉ cần trộn với dầu điều để có màu đặc trưng.

Bài liên quan