Làng Ẩm Thực Tây Nguyên
Trang chủ › Công Thức & Gia Vị

Hướng dẫn làm gà nướng lá é chuẩn vị Tây Nguyên tại nhà

Ban biên tập Làng Ẩm Thực Tây Nguyên · · Cập nhật

Gà nướng lá é chuẩn vị Tây Nguyên được làm từ gà ta nguyên con hoặc xẻ đôi, ướp muối, sả, ớt, tỏi, nhồi một nắm lá é tươi vào bụng, rồi nướng chậm trên than hồng đến khi da vàng giòn, thịt chín ngọt thấm mùi lá é. Ăn kèm muối é giã và cơm lam là đúng kiểu buôn làng. Ở nhà không có bếp than, bạn vẫn làm được bằng lò nướng hoặc nồi chiên không dầu. Dưới đây là cách làm chi tiết.

Vì sao lá é hợp với gà nướng

Lá é có mùi thơm mạnh, hơi the và cay nhẹ. Khi nhồi vào bụng gà, hơi nóng từ thịt làm lá é tiết tinh dầu, thấm ngược vào thớ thịt từ bên trong. Kết quả là miếng thịt có mùi thơm đặc trưng mà ướp bên ngoài không thể có. Người Tây Nguyên dùng lá é cho gà vì loại cây này mọc nhiều trên đất đỏ, quanh nhà sàn, hái là có.

Nguyên liệu

  • 1 con gà ta khoảng 1–1,3 kg, nên chọn gà thả vườn hoặc gà đồi.
  • 1 nắm lớn lá é tươi (khoảng 100 g).
  • 4 cây sả, 5 tép tỏi, 2 củ hành tím.
  • 4–5 quả ớt hiểm.
  • Muối hột, đường, hạt tiêu, mật ong (tùy chọn), dầu ăn.
  • Que tre hoặc kẹp nướng.

Sơ chế gà

Làm sạch gà, chà khắp mình với muối hột và gừng giã để khử mùi, rửa lại nước sạch, để thật ráo. Có hai cách để nướng:

  • Nguyên con: giữ nguyên hình dáng, đẹp khi bày, nhưng lâu chín hơn.
  • Xẻ đôi theo xương sống, ép dẹt: chín đều và nhanh hơn, dễ kẹp vỉ. Cách này phù hợp cho người mới.

Dùng dao khứa nhẹ vài đường ở phần đùi và lườn để gia vị thấm.

Ướp gà

Giã nhuyễn sả, tỏi, hành tím, ớt với một thìa cà phê muối hột. Thêm nửa thìa đường, chút tiêu, một thìa dầu ăn. Xoa đều hỗn hợp lên da và trong bụng gà. Ướp tối thiểu 1 tiếng, tốt nhất 3–4 tiếng trong ngăn mát.

Người Tây Nguyên truyền thống thường chỉ ướp muối, sả, ớt. Nếu thích da gà bóng đẹp, bạn có thể pha chút mật ong với dầu để quét lên da trong lúc nướng.

Nhồi lá é

Lá é rửa sạch, để ráo, vò nhẹ cho dậy mùi. Trộn lá é với một ít sả đập dập rồi nhồi vào bụng gà. Nếu nướng gà nguyên con, dùng tăm tre khâu kín bụng. Nếu gà xẻ đôi, đặt lá é lên mặt trong, ép kín bằng vỉ.

Nướng gà trên than

  1. Nhóm than cho cháy đỏ đều, không còn lửa ngọn.
  2. Kẹp gà vào vỉ hoặc xiên que tre, đặt cách than khoảng 20–25 cm.
  3. Nướng lửa nhỏ, trở mặt thường xuyên, khoảng 40–60 phút tùy kích thước.
  4. Thỉnh thoảng phết dầu hoặc nước ướp lên da để da không bị khô.
  5. Gà chín khi xiên que vào phần đùi dày nhất thấy nước chảy ra trong, không còn màu hồng.
  6. Cuối cùng hạ vỉ gần than hơn một chút trong vài phút để da giòn.

Nướng gà Tây Nguyên cần kiên nhẫn. Lửa to sẽ làm da cháy đen trong khi thịt bên trong vẫn sống.

Nướng gà bằng lò hoặc nồi chiên không dầu

Dụng cụNhiệt độ và thời gianMẹo
Lò nướng180 độ C khoảng 40–50 phút, tăng 220 độ C 10 phút cuốiĐặt khay nước bên dưới để thịt không khô
Nồi chiên không dầu170–180 độ C khoảng 30–40 phút, lật mặt giữa chừngGà xẻ đôi hoặc chặt miếng to sẽ vừa nồi

Thiếu mùi khói của than là điều khó tránh. Bạn có thể bù lại bằng cách khò nhẹ da gà sau khi nướng hoặc áp chảo gang thật nóng vài phút.

Giã muối é để chấm

Gà nướng lá é chấm muối é mới trọn vị. Giã một thìa canh muối hột rang, 3–4 quả ớt hiểm, một nắm nhỏ lá é tươi, vài lát sả. Giã vừa tới cho lá é dập và quyện với muối, không cần quá nhuyễn. Có thể vắt vài giọt chanh vào khi ăn.

Ăn gà nướng lá é với gì

Cách ăn đúng kiểu là xé gà bằng tay, chấm muối é, ăn kèm cơm lam ống tre và một đĩa rau rừng hoặc dưa leo. Nếu còn dư lá é và xương gà, hôm sau bạn có thể nấu một nồi lẩu gà lá é để không phí nguyên liệu.

Những lỗi thường gặp

  • Da gà cháy, thịt sống: lửa quá to hoặc đặt gà quá gần than.
  • Thịt khô: nướng quá lâu hoặc gà quá gầy. Hãy phết dầu thường xuyên.
  • Không thơm lá é: lá é không đủ nhiều hoặc chưa vò trước khi nhồi.
  • Gà bị tanh: chưa khử mùi kỹ bằng muối và gừng.

Muốn tìm hiểu thêm lá é và các gia vị như mắc khén, muối kiến vàng để thay đổi công thức, hãy đọc bài gia vị bản địa Tây Nguyên.

An toàn thực phẩm khi nướng gà

Thịt gà cần chín kỹ hoàn toàn. Nếu có nhiệt kế thực phẩm, phần đùi nên đạt khoảng 74 độ C. Không dùng chung thớt, dao cho gà sống và đồ ăn chín. Phần nước ướp đã tiếp xúc với gà sống chỉ nên dùng để phết trong lúc nướng, không dùng làm nước chấm.

Chuẩn bị trước để tiết kiệm thời gian

Nếu định nướng gà cho bữa tối, bạn có thể làm sạch và ướp gà từ tối hôm trước, bọc kín để ngăn mát; nhớ giảm bớt muối khi ướp lâu. Lá é chỉ nên hái hoặc mua trong ngày và nhồi vào bụng gà ngay trước khi nướng để giữ mùi tươi. Muối é cũng nên giã sát giờ ăn, vì lá é giã để lâu sẽ thâm màu và giảm mùi thơm. Với cách chia việc như vậy, đến giờ nấu bạn chỉ còn nhóm than và nướng.

Câu hỏi thường gặp

Gà nướng lá é nên ướp bao lâu?

Tối thiểu 1 tiếng, tốt nhất 3–4 tiếng trong ngăn mát. Ướp qua đêm cũng được nhưng nên giảm muối để thịt không bị mặn.

Không có lá é thì thay bằng gì?

Có thể dùng húng quế hoặc lá chanh. Món vẫn ngon nhưng sẽ không còn mùi đặc trưng của gà nướng lá é.

Gà công nghiệp có làm món này được không?

Được, nhưng thịt mềm và nhiều nước hơn, thời gian nướng ngắn hơn. Gà ta cho thịt chắc và ngọt đúng kiểu Tây Nguyên hơn.

Làm sao để da gà nướng giòn?

Để gà thật ráo trước khi ướp, phết dầu khi nướng và tăng nhiệt độ ở những phút cuối. Với lò nướng, bật chế độ nướng trên ở 220 độ C trong 5–10 phút cuối.

Bài liên quan